Sütunlu Çalışma Platformu Periyodik Kontrolü Nasıl Yapılır?
Sütunlu platform kontrolü nedir?
Sütunlu çalışma platformu; taban şasisi, cepheye ankrajlı mast (sütun) — tek veya çift — ve mast boyunca tırmanan çalışma platformundan oluşur. Kontrol; taşıyıcı yapının (taban, mast elemanları, ankrajlar), tırmanma sisteminin (kremayer-pinyon, frenler) ve emniyet tertibatlarının (aşırı yük/moment, düşme engelleyici, sınır kesiciler) doğrulanması + altı ayrı testtir.
Yasal dayanak ve standartlar
- İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (EK-III md. 2.2 — insan kaldıran ekipman; azami periyot 1 yıl)
- KR03 / KK03 — Sütunlu Çalışma Platformu Periyodik Kontrol Raporu ve Kriterleri (İSGÜM — taslak: içerik rehberi; şekil şartı EK-III 1.7)
- TS EN 1495+A2 — Kaldırma platformları: sütunlu çalışma platformları güvenlik kuralları
KR03'ün test bölümü bu ekipmanın risk profilini yansıtır: fonksiyon testi, yük testi, işlevsellik testi, aşırı yük testi, aşırı hızla düşmeyi engelleyici güvenlik tertibatı testi ve aşırı yük-moment tespit cihazı testi. Düşme freni testi kontrollü koşullarda fiili kilitlenme gösterilerek yapılır; "tertibat var ama hiç test edilmemiş" durumu ağır kusurdur.
Kim yapabilir?
Makine mühendisleri ile yönetmelikte sayılan diğer teknik unvanlar yapabilir; kontrolü yapanın EKİPNET kaydı zorunludur. Kurulum ve yer değişimi sonrası kullanım öncesi kontroller ayrıca işletme sorumluluğudur.
Adım adım kontrol (KR03 akışı)
- Kimlik ve kurulum: Sütun sayısı (tek/çift), maksimum çalışma yüksekliği, platform uzunluğu ve kapasitesi, kişi sayısı, tahrik tipi; sahada cephe ankraj aralığı ve ankrajsız serbest yükseklik ölçülüp kurulum kılavuzuyla karşılaştırılır.
- Taban ve mast: Taban gövdesi/şasi ve destekler, mast elemanları ve ek cıvataları, ankraj bağlantıları, yapısal bileşenlerde deformasyon/çatlak kontrol edilir.
- Tırmanma sistemi: Kremayer ve pinyon dişli aşınması, yağlama, kavrama payı; tahrik motorları ve fren sistemi doğrulanır.
- Platform ve korumalar: Korkuluk-süpürgelik bütünlüğü, genişletme platformlarının kilitleri, koruma tertibatları, kumandalar ve acil durdurma test edilir.
- Emniyet tertibatları: Hareket sınırlama anahtarları, sınır kesiciler, tamponlar, aşırı yük ve moment cihazı, acil durumda indirme düzeneği, elektrik teçhizatı işlevsel kontrol edilir.
- Testler: Fonksiyon → yük (beyan) → işlevsellik → aşırı yük → düşmeyi engelleyici tertibat → aşırı yük-moment cihazı. Sonuçlar rapora yazılır, kusurlar derecelendirilir.
KR03 kontrol maddeleri
- Operatör talimatları ve işaretlemeler
- Yetkisiz kullanıma karşı koruma
- Koruma tertibatları
- Taban gövdesi, şasi, destekler ve çekme mekanizması
- Sütun (mast) yapısı
- Çalışma platformu
- Tahrik sistemleri · Kremayer ve pinyon dişli
- Fren sistemi · Hareket sınırlama anahtarları
- Kumandalar · Sınır kesiciler · Tamponlar
- Aşırı yük ve moment cihazı
- Aşırı hızla düşmeyi engelleyici güvenlik tertibatı
- Acil durumlarda kaldırma/indirme cihazları
- Yapısal bileşenler ve bağlantılar
- Elektrik teçhizatları ve tertibatlar
- Testler: fonksiyon · yük · işlevsellik · aşırı yük · düşme freni · moment cihazı
Sıkça Sorulan Sorular
Sütunlu çalışma platformu nedir, YSİP'ten farkı ne?
Cepheye kurulan dikey sütun (mast) boyunca kremayer-pinyon mekanizmasıyla tırmanan platformdur (mast climbing work platform). YSİP kendi şasisi üzerinde bomla/makasla yükselirken, sütunlu platform binaya ankrajlı mast üzerinde hareket eder; standardı da farklıdır: TS EN 1495.
Aşırı hızla düşmeyi engelleyici tertibat nedir?
Tahrik veya fren arızasında platform aşağı kaçarsa devreye giren mekanik emniyet frenidir; hız sınırı aşıldığında mastı kavrayarak platformu durdurur. İSGÜM KR03 taslağı bu tertibatı hem kontrol maddesi hem ayrı test satırı olarak ister — testte kontrollü düşürme ile fiilen kilitlenme gösterilir.
Kremayer ve pinyon dişli neden ayrı madde?
Tırmanma sistemi platformun taşıyıcısıdır: pinyon dişli motor tarafında, kremayer mast boyundadır. Diş aşınması, yağlama ve kavrama payı sınırların dışına çıkarsa taşıma güvenliği kaybolur; bu yüzden KR03'te kremayer-pinyon ayrı kontrol başlığıdır ve aşınma durumu rapora yazılır.
Ankraj aralığı ve serbest yükseklik neden rapora girer?
Mast, imalatçının belirlediği aralıklarla cepheye ankrajlanır; son ankraj üzerindeki serbest (ankrajsız) yükseklik sınırlıdır. Kurulum bu değerlerin dışındaysa devrilme riski doğar — kontrolde ankraj aralığı ve serbest yükseklik ölçülüp kurulum kılavuzuyla karşılaştırılır.
Sütunlu platform kontrolünü kimler yapabilir?
Makine mühendisleri ile yönetmelikte sayılan diğer teknik unvanlar yapabilir; kontrolü yapanın EKİPNET kaydı zorunludur. Her kurulum/yer değişiminden sonraki kullanım öncesi kontroller işletme sorumluluğudur ve periyodik kontrolün yerine geçmez.
Sütunlu platform raporu Raporsis'te İSGÜM kriter başlıklarıyla hazır
18+6 madde, ankraj/serbest yükseklik ölçüm alanları, kremayer-pinyon durumu ve düşme freni test kaydıyla.
Bu raporu Raporsis'te 10 dakikada hazırlayın →