Ana Sayfa › Rehber › İnşaat Asansörü Kontrolü

İnşaat Asansörü Periyodik Kontrolü Nasıl Yapılır?

Şantiye asansörü, bina asansörüyle karıştırılmaması gereken bir iş ekipmanıdır: Asansör Yönetmeliği kapsamı dışındadır, İş Ekipmanları rejiminde kontrol edilir. Çerçeve TS EN 12159 / TS EN 12158-1 / TS EN 16719, azami periyot 1 yıl; kontrolün kalbi paraşüt sistemi ve mast-ankraj zinciridir.

İnşaat asansörü kontrolü nedir?

Mast (kolon) üzerinde kremayer-pinyon tahrikle çalışan şantiye asansörlerini kapsar: insan ve yük taşıyanlar, yalnız yük taşıyanlar ve taşıma platformları. Kontrol; mast-ankraj zincirinin (düşeylik, ek cıvataları, yapıya bağlantı), emniyet zincirinin (paraşüt sistemi, kapı kilitleri, sınır anahtarları, aşırı yük) ve kaldırma davranışının (yük testleri) doğrulanmasıdır.

Yasal dayanak ve standartlar

📜 Mevzuat çerçevesi
⚠️ Bina yükseldikçe asansör değişir: kurulum sabit değildir

İnşaat asansörünün diğer kaldırma ekipmanlarından ayrılan yanı, şantiye boyunca büyüyen bir kurulum olmasıdır: kat çıkıldıkça mast eklenir, yapıya yeni ankraj atılır. Periyodik kontrol yalnız makineyi değil güncel kurulumun üretici montaj projesine uygunluğunu da kapsar — serbest mast yüksekliği, ankraj aralıkları ve kat kapısı korumaları her kontrolde mevcut yüksekliğe göre yeniden değerlendirilir.

Kim yapabilir?

EK-III'e göre makine mühendisleri, mekatronik mühendisleri, metalürji ve malzeme mühendisleri, imalat mühendisleri, makine veya metal eğitimi bölümü mezunu teknik öğretmenler ya da makine tekniker veya yüksek teknikerleri yapabilir. İnşaat asansörü Ek Madde 2'deki akreditasyon kapsamında değildir — yetkili mühendis kontrolü yeterlidir; raporda kontrolü yapanın EKİPNET kayıt numarası bulunur.

Adım adım kontrol

  1. Kimlik ve sınıf: Marka/model/seri, tip (insan+yük / yalnız yük / taşıma platformu), kapasite ve kişi sayısı, mevcut kurulum yüksekliği; CE etiketi, montaj projesi ve bakım kayıtları.
  2. Mast ve ankrajlar: Düşeylik, mast ek cıvataları, kremayer diş aşınması, ankrajların üretici projesindeki aralık ve detaya uygunluğu, serbest mast yüksekliği.
  3. Kabin ve kapılar: Kabin yapısı ve döşemesi, kabin kapı kilit emniyeti, kat kapıları ve kilitleri (kabin katta değilken açılamama), zemin çevre koruması.
  4. Emniyet fonksiyonları: Aşırı hız regülatörü ve paraşüt (düşme önleyici) testi — üretici prosedürüyle; üst/alt sınır anahtarları, aşırı yük emniyeti, acil durdurma ve acil iniş tertibatı, topraklama ve elektrik bağlantıları.
  5. Yük testleri (EK-III uygulaması): Statik test kapasitenin 1,25 katı, dinamik test 1,1 katı ile; fren davranışı ve kat seviyeleme gözlenir.
  6. Raporlama: Bulgular Uygun/Uygun Değil/Uygulanamaz işaretlenir, kusurlar derecelendirilir; operatör eğitim belgeleri de kayda geçer.

Kontrol maddeleri

Sıkça Sorulan Sorular

Şantiye asansörü Asansör Yönetmeliği'ne mi girer?

Hayır. Şantiyelerde kurulan inşaat asansörleri, Asansör Yönetmeliği'nin kapsam dışı bıraktığı istisnalar arasındadır; iş ekipmanı sayılır ve İş Ekipmanları Yönetmeliği EK-III rejiminde periyodik kontrole tabidir. Bu yüzden bina asansörlerindeki yıllık muayene kuruluşu düzeni burada geçerli değildir; kontrol, yönetmelikte sayılan yetkili teknik unvanlarca yapılır.

İnsan taşıyan ve yalnız yük taşıyan asansörün standardı farklı mı?

Evet. EK-III üç standarda atıf yapar: TS EN 12159 insan ve yük taşıyan şantiye asansörleri, TS EN 12158-1 yalnız yük taşıyanlar, TS EN 16719 taşıma platformları içindir. Kontrolde önce ekipmanın hangi sınıfta olduğu belirlenir; insan taşıyan asansörde kabin kapı kilitleri ve paraşüt sistemi çok daha sıkı değerlendirilir.

Paraşüt (düşme önleyici) sistemi nasıl test edilir?

Aşırı hız regülatörü ve düşme freni, üreticinin tanımladığı prosedürle (çoğu makinede kumanda üzerinden yapılan düşme testi) denenir: kabin yüklü indirilirken paraşüt sisteminin kabini yakalayıp kilitlediği doğrulanır. Test sonrası fren üretici talimatına göre yeniden kurulur; mast ve kremayer dişlilerinde hasar olup olmadığı kontrol edilir.

Mast ve ankrajlarda neye bakılır?

Mast profillerinin düşeyliği, ek yerlerindeki cıvataların sıkılığı, kremayer dişlilerinin aşınması ve yapıya bağlantı ankrajlarının üretici montaj projesindeki aralık ve detaya uygunluğu kontrol edilir. Serbest mast yüksekliği üretici sınırını aşamaz; bina yükseldikçe eklenen mast ve ankrajlar da kontrol kapsamına girer.

İnşaat asansörü kontrolünü kimler yapabilir?

İş Ekipmanları Yönetmeliği EK-III'e göre makine mühendisleri, mekatronik mühendisleri, metalürji ve malzeme mühendisleri, imalat mühendisleri, makine veya metal eğitimi bölümü mezunu teknik öğretmenler ya da makine tekniker veya yüksek teknikerleri yapabilir; azami periyot 1 yıldır. İnşaat asansörü Ek Madde 2'deki akreditasyon kapsamında değildir; raporda kontrolü yapanın EKİPNET kayıt numarası bulunur.

İnşaat asansörü raporu Raporsis'te hazır şablon

Yolcu+yük ve yalnız yük (taşıma platformu) tipleri tek şablonda: 16 kontrol maddesi — mast-ankraj, paraşüt sistemi ve aşırı hız regülatörü testleri dahil — statik-dinamik test yükü alanlarıyla Raporsis'te hazır. Şantiyenin tüm asansörlerini tek işte raporlayın.

Bu raporu Raporsis'te 10 dakikada hazırlayın →