Atölye Tezgâhlarının Periyodik Kontrolü Nasıl Yapılır?
Kapsam ve çerçeve
- İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (EK-III md. 2.4 — tezgâhlar; azami periyot 1 yıl)
- Bu üç ekipman için EK-III'te ayrı satır ve zorunlu rapor formatı yoktur — kontrol üretici talimatları + fonksiyonel test esaslıdır
- Ark kaynak donanımının elektriksel muayenesinde TS EN IEC 60974-4 (periyodik muayene ve deney) çerçevesi esas alınabilir
Kaynak makinesinin kendisi sağlam olabilir; ama gaz tüpü zincirle gövdeye ya da duvara bağlı değilse atölyenin en ağır kaza senaryosu masada durur. Devrilen tüp — valfi kırılırsa — basınçla fırlar. Tüp sabitlemesi, bu kontrolün pazarlıksız maddesidir.
Kim yapabilir?
Makine mühendisleri ile yönetmelikte sayılan diğer teknik unvanlar yapabilir; kontrolü yapanın EKİPNET kaydı zorunludur.
1) Gazaltı kaynak makinesi (MIG/MAG, TIG, çubuk)
- Kaynak redresörünün durumu
- Toprak kablosu ve pensesi
- Elektrik besleme kablosu (ezilme/yanık/ek)
- Kaynak torcu ve hortum paketi
- Çalıştırma düğmesi ve göstergeler
- Gaz tüpünün zincirle sabitlenmesi
- Gövde bütünlüğü (çatlak/darbe) ve tekerlekler
- Yetkili kullanıcı tanımı
2) Hidrolik hortum kesme makinesi
- Elektrik motor ünitesi
- Kesme bölgesine el girişini engelleyen koruyucu
- Acil stop butonlarının fiilen çalışması
- Açma-kapama düğmesi ve ayak kumanda pedalı
- Uyarı-ikaz etiketleri ve kullanma talimatı
- Metal aksamda deformasyon
3) Hidrolik rakor presi
- Elektrik motor ünitesi
- Pres bölgesine el girişini engelleyen koruyucu
- Acil stop butonlarının fiilen çalışması
- Hidrolik ünitenin genel durumu
- Hidrolik hortum ve bağlantılarda kaçak
- Göstergeler (manometre) ve açma-kapama düğmesi
- Uyarı-ikaz etiketleri ve kullanma talimatı
- Metal aksamda deformasyon
Adım adım kontrol
- Kimlik: Marka/model/seri, voltaj, kapasite (akım A / kesim çapı / pres tonu); etiket ve bakım kayıtları.
- Görsel muayene: Gövde, kablolar, hortumlar, koruyucular; kaçak ve deformasyon izleri.
- Fonksiyon testi: Açma-kapama, acil stop, (varsa) pedal; kaynakta ark/gaz akışı, preste boş çevrim.
- Güvenlik senaryoları: El koruması yerindeyken çalışma, acil stop ile durma; tüp sabitlemesi.
- Raporlama: Bulgular işaretlenir; kusurlar (*) hafif / (**) ağır derecelendirilir, sonuç kanaati yazılır.
Sıkça Sorulan Sorular
Atölye tezgâhları için periyodik kontrol zorunlu mu?
Evet. İş Ekipmanları Yönetmeliği EK-III md. 2.4 tezgâhları kapsar; standartlarda süre belirtilmemişse azami periyot 1 yıldır. Kaynak makinesi, hortum kesme makinesi ve rakor presi de işyerinde kullanılan iş ekipmanı olarak bu kapsamda kontrol edilir.
Gazaltı kaynak makinesinde ne kontrol edilir?
Redresör ve gövde durumu, elektrik ve toprak kablosu, torç, göstergeler ve çalıştırma düğmesi fonksiyonel olarak kontrol edilir. Atölye pratiğinin en kritik maddesi gaz tüpünün zincirle gövdeye/duvara sabitlenmesidir — devrilen tüp, atölyenin en ağır kaza senaryolarındandır.
Kaynak makinesi kontrolünde hangi standart esas alınır?
Bu ekipmanlar için EK-III'te ayrı bir satır ve zorunlu format yoktur; kontrol üretici talimatları + fonksiyonel test esaslı yapılır. Ark kaynak donanımının elektriksel muayenesinde TS EN IEC 60974-4 (periyodik muayene ve deney) çerçevesi esas alınabilir.
Hortum kesme ve rakor presinde en kritik kontrol nedir?
El koruması: kesme/pres bölgesine elin girmesini engelleyen koruyucu ile acil stop butonlarının fiilen çalışması. Rakor presinde ek olarak hidrolik ünite, hortum ve bağlantılardaki kaçaklar ile göstergelerin (manometre) çalışması doğrulanır.
Bu ekipmanların kontrolünü kimler yapabilir?
Makine mühendisleri ile yönetmelikte sayılan diğer teknik unvanlar yapabilir; kontrolü yapanın EKİPNET kaydı zorunludur.
Üç ekipman tek raporda mı yazılır?
Hayır — her ekipman kendi raporunu alır (kimlik bilgileri, kontrol maddeleri ve sonuç ekipmana özgüdür). Ancak aynı atölyede aynı gün yapılan kontroller tek işte toplanır; Raporsis'te üç şablon da aynı işten peş peşe raporlanır.
Üç atölye şablonu da Raporsis'te hazır
Gazaltı kaynak makinesi, hidrolik hortum kesme makinesi ve hidrolik rakor presi şablonları kontrol maddeleriyle Raporsis'te hazır; hidrolik servislerinde ve bakım atölyelerinde diğer tezgâhlarla aynı işte raporlayın.
Raporsis, bu kontrollerin raporunu teklif, iş takibi ve faturayla birlikte tek yerden yöneten bir periyodik kontrol yazılımıdır.
Bu raporları Raporsis'te 10 dakikada hazırlayın →