Yangın Mekanik Tesisatı Periyodik Kontrolü Nasıl Yapılır?
Yangın mekanik tesisatı kontrolü nedir?
Sulu söndürme sisteminin bel kemiği pompa dairesidir: jokey pompa hattı basınçta tutar, elektrikli ana pompa yangında devreye girer, dizel pompa elektrik kesilirse görevi devralır. Kontrol; bu zincirin otomasyonunun, su kaynağının (depo), dağıtımın (kolektör-boru-vana) ve son kullanım noktalarının (dolap, hidrant, sprinkler) projeye uygun ve işler olduğunun testidir.
Yasal dayanak ve standartlar
- İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (EK-III md. 2.3 — yangın tesisatı ve hortumlar, motopomplar; azami periyot 1 yıl)
- KR13 / KK13 — Yangın Mekanik Tesisatı Periyodik Kontrol Raporu ve Kriterleri (İSGÜM — taslak: içerik rehberi; şekil şartı EK-III 1.7)
- Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (BYKHY md. 91-96) — su deposu, pompa, dolap, hidrant, yağmurlama gereklilikleri
- TS EN 12845 — Sabit yangın söndürme sistemleri: otomatik yağmurlama sistemleri
- TS EN 671-1/-2/-3 — Yangın dolapları ve hortum sistemleri (bakım ve yıllık kontrol)
KR13'ün ilk bölümü proje kontrolüdür: tesisatın onaylı projesiyle sahadaki uygulama karşılaştırılır (pompa kapasiteleri, depo hacmi, zon sayısı, hidrant yerleşimi). Proje yoksa veya uygulama projeden sapmışsa bu, raporda açıkça belirtilir — "pompa çalışıyor" demek tek başına uygunluk kanaati doğurmaz.
Kim yapabilir?
Makine mühendisleri ile yönetmelikte sayılan diğer teknik unvanlar yapabilir; kontrolü yapanın EKİPNET kaydı zorunludur. Pompaların elektrik beslemesi ve algılama senaryolarıyla entegrasyon (yangın anında asansör, damper, duman egzoz tetikleri) elektrik tarafı raporlarıyla koordine edilir.
Adım adım kontrol (KR13 akışı)
- Proje kontrolü: Onaylı mekanik proje ile saha karşılaştırılır; pompa etiket bilgileri (debi-basma yüksekliği), depo hacmi ve zonlama rapora işlenir.
- Su deposu: Hacim, seviye göstergesi/şamandıra, dolum hattı, sadece yangına ayrılmış hacim şartı ve donmaya karşı önlemler kontrol edilir.
- Pompa dairesi: Jokey-elektrikli-dizel üçlüsünün basınç ayarları ve otomatik devreye girme sırası test edilir; dizelde akü/yakıt/egzoz ve haftalık test kayıtları, dairede havalandırma ve drenaj doğrulanır; test basınç değerleri kaydedilir.
- Dağıtım: Kolektörler, sabit boru tesisatı, vanaların açık/kilitli konum izlemesi, çek vanalar ve boya/korozyon durumu gözden geçirilir.
- Kullanım noktaları: Yangın dolapları (TS EN 671-3 yıllık kontrol; hortum 5 yıllık basınç testi kayıtları), su alma/itfaiye su verme ağızları, hidrantlar (açma-kapama, drenaj, kapak-somun) ve yağmurlama tesisatı (vana istasyonları, alarm zili/akış anahtarı, başlık durumu) kontrol edilir.
- Raporlama: Sekiz tesisat bölümünün bulguları Uygun/Uygun Değil/Uygulanamaz işaretlenir; pompa test değerleri ve kusur dereceleri yazılır, kanaat verilir.
KR13 tesisat bölümleri
- 5.1 Proje kontrolü (proje-uygulama karşılaştırması)
- 5.2 Su deposu
- 5.3 Yangın pompa dairesi (jokey + elektrikli + dizel)
- 5.4 Yangın dolabı (TS EN 671-3)
- 5.5 Su alma ağızları, itfaiye su verme ağzı
- 5.6 Yağmurlama (sprinkler) tesisatı
- 5.7 Hidrant
- 5.8 Sabit boru tesisatları, kolektörler ve vanalar
- Dizel pompa yakıt tüketim/çalışma kayıtları
- Pompa devreye girme basınçları (test değerleri)
Sıkça Sorulan Sorular
Yangın mekanik tesisatı kontrolü neleri kapsar?
Su ile söndürmenin tüm zincirini: yangın su deposu, pompa grubu (elektrikli + dizel + jokey), sabit boru tesisatı ve kolektörler, yangın dolapları, sulu sistem su alma/verme ağızları, hidrantlar ve yağmurlama (sprinkler) tesisatı. İSGÜM KR13 taslağı bunları proje-uygulama karşılaştırmasıyla tek raporda toplar.
Yangın algılama raporu ile mekanik tesisat raporu aynı mı?
Hayır — ikisi kardeş ama ayrı disiplinlerdir: algılama ve uyarı sistemi (dedektör-panel-siren) elektrik tarafıdır ve zorunlu ZPKR04 formatıyla raporlanır; mekanik tesisat (pompa-boru-hidrant-yağmurlama) makine tarafıdır ve KR13 taslak çerçevesindedir. Tam koruma için ikisi birlikte kontrol edilir.
Pompa grubu nasıl test edilir?
Jokey pompanın basınç düşümünde otomatik devreye girip sistemi basınçta tuttuğu, ana elektrikli pompanın ayar basıncında otomatik başladığı, dizel pompanın hem otomatik hem elle çalıştığı doğrulanır; dizel için akü, yakıt seviyesi, egzoz ve haftalık test kayıtları da kontrol edilir. Basınç değerleri raporun test bölümüne yazılır.
Yangın dolapları hangi standarda göre kontrol edilir?
TS EN 671-3'e göre: dolapların yıllık kontrolünde hortumun durumu, vana ve rekor sızdırmazlığı, lans işlevi ve erişilebilirlik değerlendirilir; hortumlar standardın öngördüğü aralıkla (5 yılda bir) azami çalışma basıncında teste tabi tutulur.
Bu kontrolü kimler yapabilir?
Makine mühendisleri ile yönetmelikte sayılan diğer teknik unvanlar yapabilir; kontrolü yapanın EKİPNET kaydı zorunludur. Elektrikli pompa besleme hattı ve algılama entegrasyonu için elektrik tarafındaki raporlarla koordinasyon gerekir.
Yangın mekanik tesisatı raporu Raporsis'te 8 bölümlü yapısıyla hazır
Proje karşılaştırma alanları, pompa grubu etiket/test blokları, dizel yakıt kayıtları ve TS EN 671-3 dolap kontrolleriyle; algılama raporuyla aynı işte birleştirin.
Bu raporu Raporsis'te 10 dakikada hazırlayın →