Ana Sayfa › Rehber › Kule Kren Kontrolü

Kule Kren Periyodik Kontrolü Nasıl Yapılır?

Kule kren (kule vinç) kontrolü, 01.01.2026'dan beri Bakanlığın ZPKR06 zorunlu rapor formatıyla yapılıyor: mast ölçüleri, kanca ve halatta kalıcı deformasyon yüzdeleri, test anındaki radyus/bom bilgisiyle dört ayrı test. Bu rehber yeni formatın bölümlerini, TS EN 14439 kriterlerini ve test hesaplarını anlatır.

Kule kren kontrolü nedir?

Kule kren; şantiyede mast (kule) üzerinde dönen bomuyla yük kaldıran, İş Ekipmanları Yönetmeliği EK-III Tablo 2'de "krenler" kapsamında yılda en az bir kez kontrole tabi ekipmandır. Kontrol; taşıyıcı yapının (mast, bom, yapıya bağlantılar), kaldırma zincirinin (tambur, makara, halat, kanca) ve güvenlik cihazlarının (sınırlayıcılar, göstergeler, frenler) doğrulanması + yük testleridir.

Yasal dayanak ve standartlar

📜 Mevzuat çerçevesi
⚠️ ZPKR06 ne değiştirdi?

Serbest formatlı kule kren raporları dönemi kapandı. Zorunlu format; ekipman türü (sabit kurulu / kendinden kurulan / yürür) beyanını, tespit bölümünde mast genişliği-yüksekliği- sayısı ve yapıya bağlantı sayısını, kancada ağız kalıcı açıklık % ve gövde kesiti kalıcı daralma %, halatta çap daralması %, 6d/30d tel kırığı ve deformasyon puanını ister. Test bölümünde yüksüz/yüklü/statik/dinamik dört satır vardır ve test anındaki radyus ile bom uzunluğu rapora yazılır. Ana başlıklar ve madde sıralaması değiştirilemez.

Kim yapabilir?

Makine mühendisleri ile yönetmelikte sayılan diğer teknik unvanlar (makine/metal eğitimi bölümü mezunu teknik öğretmenler, makine tekniker veya yüksek teknikerleri) yapabilir. Kontrolü yapanın EKİPNET kaydı zorunludur. Kurulum ve her yükseltme (mast ekleme) sonrası kontroller ile periyodik kontrol farklı süreçlerdir; AA03 açıklama dokümanı ikisinin ilişkisini anlatır.

Adım adım kontrol

  1. Kimlik ve konfigürasyon: Ekipman türü, marka/model, seri no, kaldırma kapasitesi; tespit bölümü için mast genişliği/yüksekliği/sayısı, yapıya bağlantı (ankraj) sayısı, kaldırma yüksekliği ve bom uzunluğu ölçülür.
  2. Yapısal kontrol: Mast elemanları ve cıvataları, bom kafes elemanları, yapıya bağlantılar, denge ağırlıkları ve döner tabla bağlantılarında deformasyon/çatlak aranır (madde 6 — ekipman yük bileşenlerinin mekanik dayanımı).
  3. Kaldırma zinciri: Tambur ve makaralar (yiv, flanş, halat atlaması), halat (çap daralması %, 6d/30d tel kırığı, deformasyon puanı — TS ISO 4309), kanca (ağız açıklığı mm + kalıcı açıklık %, gövde kesiti + kalıcı daralma %, mandal) ölçülerek değerlendirilir.
  4. Güvenlik cihazları: Moment ve yük sınırlayıcıları, yükseklik/radyus sınır anahtarları, anemometre ve göstergeler, frenler, sesli-görsel ikazlar, aydınlatma, kumanda tertibatları test edilir.
  5. Testler: Yüksüz fonksiyon testi → beyan yükünde yüklü test → statik test (×1,25; askıda bekletme) → dinamik test (×1,1; tüm hareketlerle). Test anındaki radyus ve bom uzunluğu rapora işlenir.
  6. Raporlama: 16 muayene kriteri + 4 test satırı ZPKR06 sırasıyla Uygun/Uygun Değil/Uygulanamaz işaretlenir; kusurlar (*) hafif / (**) ağır derecelendirilir.

ZPKR06 muayene kriterleri

Sıkça Sorulan Sorular

ZPKR06 formatı zorunlu mu?

Evet. Bakanlığın isekipmanlari.csgb.gov.tr adresinde yayımladığı ZPKR06 Kule Kren Periyodik Kontrol Raporu 01.01.2026'da yürürlüğe girdi; rapor şeklen yayımlandığı gibi kullanılmalı, ana başlıklar ve madde sıralaması değiştirilmemelidir.

Hangi krenler ZPKR06 kapsamındadır?

Format, ekipman türünü üç sınıfta tanımlar: sabit kurulu kule krenler, kendinden kurulan kule krenler ve yürür (raylı) kule krenler. Şantiye tipi klasik kule vinçlerin tamamı bu kapsama girer; mobil ve köprülü krenlerin formatları ayrıdır.

Test yükleri nasıl hesaplanır?

Yönetmelik EK-III gereği statik test beyan yükünün 1,25 katı, dinamik test 1,1 katı ile yapılır; ZPKR06 ayrıca yüksüz test ve yüklü test satırları içerir. Raporda test anındaki radyus ve bom uzunluğunun da yazılması istenir, çünkü kule krende kapasite radyusa göre değişir.

Halat ne zaman değiştirilir?

TS ISO 4309'a göre değerlendirilir: 6d/30d boyundaki görünür tel kırık sayısı, halat çapındaki daralma yüzdesi ve deformasyon puanı birlikte puanlanır; ZPKR06'nın tespit bölümünde bu üç değer için ayrı alanlar vardır. Sınır aşımı halatın kullanımdan çekilmesini gerektirir.

Kule kren kontrolünü kimler yapabilir?

Makine mühendisleri ile yönetmelikte sayılan diğer teknik unvanlar (makine/metal eğitimi bölümü mezunu teknik öğretmenler, makine tekniker veya yüksek teknikerleri) yapabilir. Kontrolü yapanın EKİPNET kaydı zorunludur; Bakanlığın AA03 açıklama dokümanı süreç ayrıntılarını verir.

ZPKR06 zorunlu formatı Raporsis'te birebir hazır

Mast/kanca/halat ölçüm alanları, 16+4 madde Bakanlık sırasıyla, statik-dinamik test hedefi otomatik hesaplı. Formata uyum derdi olmadan sahada doldurun.

Bu raporu Raporsis'te 10 dakikada hazırlayın →