Mobil Vinç Periyodik Kontrolü Nasıl Yapılır?

Mobil vinç periyodik kontrolü; bom, halat, kanca, fren ve hidrolik sistemin muayenesini, TS EN 13000 çerçevesinde statik (kapasite × 1,25) ve dinamik (× 1,1) yük testlerini ve kanca ağız açıklığı ile halat/zincir uzaması gibi ölçülebilir sınır değerlerin doğrulanmasını kapsar.

Mobil vinç periyodik kontrolü nedir?

Mobil vinç; lastikli veya paletli şasi üzerinde, sahada konum değiştirerek yük kaldıran ekipmandır. Periyodik kontrol; taşıyıcı yapının (bom, şasi, ayaklar), kaldırma zincirinin (halat, kanca, tambur, fren) ve güvenlik sistemlerinin (moment sınırlayıcı, göstergeler, ikazlar) doğrulanması ile yük testlerinden oluşur.

Yasal dayanak ve standartlar

📜 Mevzuat çerçevesi

İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (EK-III, kaldırma ve iletme ekipmanları)
TS EN 13000 — Vinçler, mobil vinçler

Yönetmelik EK-III kaldırma ekipmanının beyan yükünün en az 1,25 katını güvenle kaldırıp askıda tutabilmesini arar; dinamik test uygulamada 1,1 katı ile yapılır.

Kim yapabilir, ne sıklıkla yapılır?

İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği EK-III'e göre bu ekipman grubunun periyodik kontrolleri makine mühendisleri ile yönetmelikte sayılan diğer teknik unvanlar (makine/metal eğitimi bölümü mezunu teknik öğretmenler, makine tekniker veya yüksek teknikerleri) tarafından yapılabilir. Kontrolü yapan kişinin Bakanlığın EKİPNET sistemine kayıtlı olması ve raporun EKİPNET'e işlenmesi zorunludur.

Periyodik kontrol aralığı, ilgili standartlarda aksi belirtilmediği sürece azami 1 yıldır. İmalatçı daha kısa süre öngörmüşse veya ekipman ağır çalışma koşullarında kullanılıyorsa süre kısaltılabilir; uzatılamaz.

Adım adım mobil vinç kontrolü

Kimlik tespiti: Marka, tip, şase no, model yılı; kapasite ve işletme kapasitesi (kg), araç plakası, yürüyüş aksamı (lastikli/paletli), konum ve kullanım amacı kaydedilir.
Gözle ve fonksiyonel muayene: Aşağıdaki kontrol maddeleri değerlendirilir; özellikle halat (tel kopuğu, ezilme, korozyon), kanca (deformasyon, emniyet mandalı) ve bom (çatlak, bükülme) dikkatle incelenir.
Ölçülebilir sınır kontrolleri: Kanca ağız açıklığı artışı ölçülür (sınır ≤ %10); halat/zincir uzaması ölçülür (zincirde tipik sınır ≤ %5).
Statik yük testi: Test yükü = kapasite × 1,25; yük askıda tutulurken çökme, hidrolik kaçak ve yapısal davranış gözlenir.
Dinamik yük testi: Test yükü = kapasite × 1,1; kaldırma/indirme, döndürme ve bom hareketleri yük altında denenir, frenleme doğrulanır.
Raporlama: Ölçülen değerler hedeflerle karşılaştırılır, sonuç yazılır.

Test ve sınır değerleri

🧮 Örnek: 30 ton kapasiteli mobil vinç

Statik test yükü = 30.000 × 1,25 = 37.500 kg
Dinamik test yükü = 30.000 × 1,1 = 33.000 kg
Kanca ağız açıklığı artışı ≤ %10
Zincir uzaması ≤ %5 (halatlarda üretici/standart kriterlerine göre tel kopuğu ve çap incelmesi değerlendirilir)

Sahada testin vinçin işletme kapasitesi (kurulum/donanım konfigürasyonuna göre geçerli kapasite) üzerinden planlanması ve yük tablosunun test konumuna uygun okunması esastır.

Kontrol maddeleri

Operatör talimatları, ikazlar ve işaretlemeler
Kumanda yeri ve görüş
Çalışma alanları ve kumanda yerine erişim
Yürüyüş aksamı
Vinç kapasite etiketi
Sesli–ışıklı ikaz
Hidrolik pompa ve hidrolik hortumlar
Halat ve kanca
Frenleme
Bom ve mekanik bağlantılar
Göstergeler
Fonksiyon testi + statik ve dinamik yük testleri

Sıkça Sorulan Sorular

Mobil vinç hangi standarda göre kontrol edilir?

Mobil vinçlerin ürün standardı TS EN 13000'dir; periyodik kontrol İş Ekipmanları Yönetmeliği EK-III çerçevesinde bu standart ve yönetmelik hükümlerine göre yapılır.

Mobil vinç test yükü nasıl hesaplanır?

Statik test beyan kapasitesinin 1,25 katı, dinamik test 1,1 katı ile yapılır. 30 ton kapasiteli vinçte statik test 37,5 ton, dinamik test 33 ton yükle gerçekleştirilir.

Kanca ne zaman kullanım dışı bırakılır?

Kanca ağız açıklığındaki artış %10'u geçtiğinde veya kancada çatlak/deformasyon ya da emniyet mandalı arızası tespit edildiğinde kanca kullanım dışı bırakılır.

Mobil vinç periyodik kontrolü ne sıklıkla yapılır?

Standartlarda aksi belirtilmedikçe azami yılda birdir. Ağır çalışma koşullarında veya kaza/hasar sonrasında süre beklenmeden kontrol yapılır.

Vinç sahada kuruluyken test hangi kapasiteye göre yapılır?

Test, vincin o kurulum ve donanım konfigürasyonunda geçerli işletme kapasitesi ve yük tablosu esas alınarak planlanır; yük tablosunun test konumuna (bom açısı, erişim) uygun okunması gerekir.

Vinç raporlarında hesap ve tablo yükü fazla

Raporsis'te kapasiteyi girin; statik/dinamik hedefler, kanca ve uzama sınır alanları TS EN 13000 uyumlu şablonda otomatik gelsin.

Bu raporu Raporsis'te 10 dakikada hazırlayın →