Ana Sayfa › Rehber › Araç Lifti Kontrolü

Araç Kaldırma Lifti Periyodik Kontrolü Nasıl Yapılır?

Oto servislerin, lastikçilerin ve muayene istasyonlarının günlük ekipmanı olan araç liftleri, altında insan çalışılan ender kaldırma ekipmanlarındandır. EK-III çerçevesi net: TS EN 1493 kriterleri, azami periyot 1 yıl. Kontrolün kalbi mekanik kilit emniyetleri ve yük testleridir.

Araç lifti kontrolü nedir?

İki/dört sütunlu, makaslı, tek pistonlu (yer altı) ve mobil liftleri kapsar. Kontrol; taşıyıcı yapının (sütun, şase, zemin ankrajları), emniyet zincirinin (mekanik kilitler, aşırı yük ve hortum patlama valfleri, senkronizasyon) ve kaldırma davranışının (statik-dinamik yük testleri) doğrulanmasıdır.

Yasal dayanak ve standartlar

📜 Mevzuat çerçevesi
⚠️ Aracın altında insan var: mekanik kilit pazarlıksızdır

Liftte hidrolik kaçak "yavaş inme" olarak başlar, kilitsiz sistemde aracın çalışanın üstüne inmesiyle bitebilir. Kontrolde her kaldırma seviyesindeki mekanik kilidin otomatik devreye girdiği, hortum patlama (hose burst) valfinin ani basınç kaybında hareketi kestiği ve iki taşıyıcı arasındaki senkronizasyonun (paralellik) korunduğu tek tek denenir. Sütunlu elektromekanik liftlerde taşıma somunu aşınması da bu sınıftadır.

Kim yapabilir?

EK-III'e göre makine mühendisleri, mekatronik mühendisleri, metalürji ve malzeme mühendisleri, imalat mühendisleri, makine veya metal eğitimi bölümü mezunu teknik öğretmenler ya da makine tekniker veya yüksek teknikerleri yapabilir. Araç liftleri Ek Madde 2'deki akreditasyon kapsamında değildir — yetkili mühendis kontrolü yeterlidir; raporda kontrolü yapanın EKİPNET kayıt numarası bulunur.

Adım adım kontrol

  1. Kimlik: Marka/model/seri, lift tipi, kapasite, azami kaldırma yüksekliği, tahrik türü (hidrolik/elektromekanik/pnömo-hidrolik); CE etiketi, kılavuz ve bakım kayıtları.
  2. Yapısal kontrol: Sütun/şase sağlamlığı, zemin sabitleme cıvatalarının tork ve korozyon durumu, kaldırma kollarının kilit mekanizması ve araç alma pedleri.
  3. Hidrolik/mekanik aktarma: Silindir ve hortumlarda sızdırmazlık, aşırı yük koruma valfi, hortum patlama valfi; elektromekanik tiplerde taşıma-emniyet somunu aşınması.
  4. Emniyet fonksiyonları: Mekanik kilitlerin her seviyede devreye girmesi, senkronizasyon (paralellik), acil indirme sistemi, kontrol paneli ve butonlar (ölü adam mantığı), topraklama ve elektrik bağlantıları.
  5. Yük testleri (EK-III uygulaması): Statik test kapasitenin 1,25 katı, dinamik test 1,1 katı ile; kaldırma-indirme çevrimlerinde kaçak, sarsıntı ve kilit davranışı gözlenir.
  6. Raporlama: Bulgular Uygun/Uygun Değil/Uygulanamaz işaretlenir, kusurlar derecelendirilir; test yükleri ve gözlemler rapora yazılır.

Kontrol maddeleri

Sıkça Sorulan Sorular

Oto servisteki lift yılda kaç kez kontrol edilmelidir?

İş Ekipmanları Yönetmeliği EK-III, araç kaldırma liftleri için kontrol periyodunu azami 1 yıl olarak belirler ve TS EN 1493 standardında belirtilen kriterlere atıf yapar. Yılda bir, üst sınırdır: yoğun kullanımda, üretici öngörüyorsa veya risk değerlendirmesi gerektiriyorsa kontrol daha sık yapılabilir.

Hangi lift tipleri periyodik kontrole tabidir?

İki sütunlu, dört sütunlu, makaslı, tek pistonlu (yer altı) ve mobil liftlerin tamamı araç kaldırma platformu olarak periyodik kontrole tabidir. Tip değiştikçe kritik nokta da değişir: sütunlu liftlerde taşıma somunu ve kol kilitleri, makaslıda makas pimleri ve hidrolik kilit, mobil liftlerde senkronizasyon öne çıkar.

Araç liftinde hangi testler yapılır?

Yaygın uygulama, EK-III'ün 1,25 kat hükmüne dayanır: statik test kapasitenin 1,25 katı, dinamik test 1,1 katı ile yapılır. Ayrıca mekanik kilitlerin her seviyede devreye girdiği, aşırı yük ve hortum patlama valflerinin çalıştığı, acil indirme sisteminin işlediği ve platform senkronizasyonunun (paralellik) korunduğu doğrulanır.

Mekanik kilit emniyeti neden bu kadar kritik?

Hidrolik liftlerde silindir, hortum veya keçe kaçağı yükün kendiliğinden inmesine yol açabilir; aracın altında çalışan personel için bu ölümcül risktir. Mekanik kilit, hidrolik devreden bağımsız olarak platformu her seviyede tutar. Kontrolde kilidin otomatik devreye girmesi ve kilitleme kademeleri tek tek denenir; çalışmayan kilit ağır kusurdur.

Araç lifti kontrolünü kimler yapabilir?

İş Ekipmanları Yönetmeliği EK-III'e göre makine mühendisleri, mekatronik mühendisleri, metalürji ve malzeme mühendisleri, imalat mühendisleri, makine veya metal eğitimi bölümü mezunu teknik öğretmenler ya da makine tekniker veya yüksek teknikerleri yapabilir. Araç kaldırma liftleri Ek Madde 2'deki akreditasyon kapsamında değildir; yetkili mühendis kontrolü yeterlidir ve raporda EKİPNET kayıt numarası bulunur.

Araç lifti raporu Raporsis'te hazır şablon

2-4 sütunlu, makaslı, tek pistonlu ve mobil lift tipleri tek şablonda: 14 kontrol maddesi, mekanik kilit ve hortum patlama valfi kontrolleri, statik-dinamik test yükü alanları Raporsis'te hazır. Servis zincirinin tüm liftlerini tek işte raporlayın.

Bu raporu Raporsis'te 10 dakikada hazırlayın →